कार्डियाक अरेस्टची चाचणी कशी करावी?
शेअर करा
कार्डियाक अरेस्ट म्हणजे काय?
कार्डियाक अरेस्ट म्हणजे हृदयाचे कार्य अचानक बंद पडणे, ज्यामुळे महत्त्वाच्या अवयवांना रक्तपुरवठा थांबतो आणि जलद उपचार न मिळाल्यास अखेर मृत्यू होतो.
पुण्यात हृदयरोगाच्या रक्त चाचण्या
हेल्थकेअर एनटी सिककेअर पुण्यात हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी आरोग्य रक्त चाचण्या देते ज्यामध्ये घरून नमुना संकलन आणि थेट वॉक-इन सुविधा उपलब्ध आहे.
कार्डियाक अरेस्टची प्रमुख कारणे
- हृदयविकाराचा झटका हृदयाच्या स्नायूंना नुकसान पोहोचवतो.
- असामान्य हृदय लय जसे की वेंट्रिक्युलर फायब्रिलेशन
- कार्डिओमायोपॅथीमुळे हृदयाच्या भिंती ताणल्या जातात किंवा जाड होतात.
- कोरोनरी धमनी रोग
- इलेक्ट्रिकल सिग्नलिंग दोष
- तीव्र आघात किंवा रक्त कमी होणे
ऑस्टियोआर्थरायटिसची प्रमुख कारणे आणि योगदान देणारे घटक मोठ्या प्रमाणात खालील प्रकारांमध्ये विभागले जाऊ शकतात:
बदल न करता येणारी कारणे
- वय: ४५ वर्षांनंतर सांध्यांच्या झीज आणि फाटण्यामुळे धोका हळूहळू वाढतो.
- लिंग: कूर्चाच्या ताकदीवर परिणाम करणाऱ्या हार्मोनल घटकांमुळे महिलांमध्ये हे प्रमाण जास्त असते.
- अनुवंशशास्त्र: कोलेजन उत्पादनातील दोष, हाडांचा आकार/संरेखन यामुळे सांध्यांना नुकसान होण्याची शक्यता असते.
- हाडांचे विकृती: जन्मजात हिप डिसप्लेसिया, पूर्वीच्या सांध्याच्या दुखापतींमुळे सांध्यावर असमान भार पडतो.
सुधारण्यायोग्य कारणे
- स्नायू कमकुवतपणा: मांडीचे स्नायू कमकुवत झाल्यामुळे हालचाली दरम्यान गुडघ्यांमधून होणारी शक्ती वाढते.
- सांध्याचा अतिवापर: व्यावसायिक किंवा खेळांशी संबंधित वारंवार उच्च-तीव्रतेच्या सांध्याचा वापर बिघाड वाढवतो.
- लठ्ठपणा: जास्त वजनामुळे सांधे, विशेषतः गुडघे आणि कंबरेवर ताण येतो.
- दाहक रोग: संधिवातासारख्या स्वयंप्रतिकार स्थितींमुळे जळजळीद्वारे कूर्चा तुटतो.
इतर घटक
- आहार: ओमेगा-३, अँटिऑक्सिडंट्स आणि कमी व्हिटॅमिन डी सारख्या जळजळ-विरोधी पोषक घटकांनी युक्त आहारामुळे कूर्चाचे नुकसान होते.
- चयापचय विकार: सांध्यातील ऊतींवर ग्लुकोज असंतुलनाचा ताण ऑस्टियोआर्थरायटिस वाढवू शकतो.
जसे आपण पाहू शकतो की, वय आणि अनुवंशशास्त्र महत्त्वाची भूमिका बजावत असले तरी, प्रतिबंधात्मक जीवनशैली दृष्टिकोन यांत्रिक घटक, आहार आणि चयापचय रोगांमुळे निर्माण होणारे बदलणारे धोके कमी करण्यास मदत करू शकतात. ऑस्टियोआर्थरायटिसच्या विकासात सहसा कारणांचे संयोजन योगदान देते.
कार्डियाक अरेस्टच्या आधीची लक्षणे
हृदयविकाराचा झटका अचानक येतो तेव्हा, चेतावणीच्या लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
- धावत्या हृदयाचे ठोके
- थकवा, अशक्तपणा
- छातीत दुखणे किंवा अस्वस्थता
- धाप लागणे
- मळमळ, चक्कर येणे
कार्डियाक अरेस्टचा धोका कोणाला असतो?
हृदयविकाराच्या झटक्यांचा धोका जास्त असलेल्या काही प्रमुख गटांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
- हृदयरोग असलेले लोक : यामध्ये कोरोनरी आर्टरी डिसीज, पूर्वी हृदयविकाराचा झटका, हृदय अपयश, एरिथमिया, जन्मजात हृदय दोष, कार्डिओमायोपॅथी इत्यादी आजार असलेल्यांचा समावेश आहे. आजारी हृदयाला विद्युत व्यत्यय येण्याची शक्यता जास्त असते.
- वृद्ध प्रौढ : वयाच्या ६५ व्या वर्षानंतर धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो कारण हृदयाची विद्युत प्रणाली बिघडू शकते आणि वयानुसार हृदयरोगाचा प्रादुर्भाव वाढतो.
- धूम्रपान करणारे : धूम्रपानामुळे एथेरोस्क्लेरोटिक प्लेक्स आणि रक्ताच्या गुठळ्या होण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकार बंद पडण्याची शक्यता वाढते.
- मधुमेह असलेले लोक : दीर्घकाळापर्यंत मधुमेहामुळे एथेरोस्क्लेरोसिस वाढतो ज्यामुळे प्लेक्स फुटल्यास इस्केमियामुळे होणारा घातक एरिथमिया होऊ शकतो. यामुळे हृदयाच्या स्नायूंमध्येही बदल होतो.
- लठ्ठपणा : जास्त वजनामुळे हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रणालीवर ताण येतो. शरीरातील अतिरिक्त चरबीमुळे जळजळ आणि ऑक्सिडंट ताण निर्माण होतो ज्यामुळे रक्तवाहिन्या आणि हृदयाच्या ऊतींचे नुकसान होते.
- बसून राहणाऱ्या व्यक्ती : शारीरिक हालचालींचा अभाव हा हृदयाच्या आरोग्याच्या अनेक खराब परिणामांशी संबंधित आहे ज्यामुळे लठ्ठपणा, उच्च रक्तदाब इत्यादी हृदयविकाराचा धोका वाढतो. व्यायाम हृदयाचे रक्षण करतो.
- मादक पदार्थांचे सेवन करणारे : दीर्घकालीन मद्यपान, कोकेन, अॅम्फेटामाइनचे सेवन हृदयाच्या लयीवर, धमन्यांच्या अस्तरांवर आणि स्नायूंच्या कार्यावर खोलवर परिणाम करते, ज्यामुळे अटक होते.
जीवनशैलीतील बदलांसह उलट करता येण्याजोग्या जोखीम घटकांना कमी करणे आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवेद्वारे कोणत्याही अंतर्निहित हृदयरोगांचे इष्टतम व्यवस्थापन करणे ही मुख्य गोष्ट आहे.
कार्डियाक अरेस्टपासून स्वतःला कसे वाचवायचे?
हृदयविकाराच्या झटक्यांपासून स्वतःला वाचवण्याचे काही महत्त्वाचे मार्ग येथे आहेत:
- सुरुवातीच्या धोक्याच्या लक्षणांबद्दल जाणून घ्या : छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, जलद हृदय गती, घाम येणे, मळमळ होणे इत्यादी लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका कारण ते हृदयविकाराचा झटका दर्शवू शकतात ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो. त्वरित आपत्कालीन काळजी घ्या.
- जोखीम घटकांवर नियंत्रण ठेवा : रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि रक्तातील साखर सामान्य मर्यादेत ठेवा. धूम्रपान आणि दुसऱ्या हाताच्या धुराचा संपर्क टाळा. नियमित व्यायाम करा आणि निरोगी वजन राखा. ताणतणाव व्यवस्थापित करा. अल्कोहोल मर्यादित करा. यामुळे कालांतराने एथेरोस्क्लेरोसिस आणि हृदयाचे नुकसान टाळण्यास मदत होते, ज्यामुळे अटकेचा धोका कमी होतो.
- डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधे घ्या : उच्च रक्तदाब, एरिथमिया, उच्च कोलेस्ट्रॉल इत्यादी आजारांसाठी औषधांच्या नियमांचे योग्यरित्या पालन करा. यामुळे अचानक हृदयविकाराचा झटका येऊ शकणाऱ्या मूलभूत समस्यांची प्रगती रोखण्यास मदत होते.
- सीपीआर शिका : एएचए नुसार, जवळून पाहणाऱ्याकडून सीपीआर घेतल्याने हृदयविकाराच्या झटक्यात जगण्याची शक्यता दुप्पट होते. ईएमटीमुळे हृदयाला धक्का बसू शकत नाही किंवा ते पुन्हा गती देऊ शकत नाही तोपर्यंत जलद डिफिब्रिलेशन आणि छातीचे दाब कसे करावे हे शिकणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
- प्रतिबंधात्मक उपकरणे विचारात घ्या : तुमचे डॉक्टर जास्त धोका असल्यास ऑटोमेटेड एक्सटर्नल डिफिब्रिलेटर्स (AEDs), इम्प्लांटेबल कार्डिओव्हर्टर डिफिब्रिलेटर्स (ICDs) किंवा पेसमेकरची शिफारस करू शकतात. हे सामान्य लय पुनर्संचयित करून जीव वाचवू शकतात.
आगाऊ कारवाई करणे महत्त्वाचे आहे - जीवनशैलीचे उपाय, उपचारांचे पालन आणि तयारी याद्वारे धोक्याची चिन्हे लवकर ओळखा आणि पहिल्याच संधीत सक्रियपणे जोखीम कमी करा.
कार्डियाक अरेस्टची चाचणी कशी करावी?
हृदयविकाराच्या वाढीव जोखमीशी संबंधित परिस्थिती शोधण्यात मदत करू शकणाऱ्या काही प्रमुख प्रयोगशाळेतील चाचण्या आणि प्रक्रिया येथे आहेत:
- लिपिड प्रोफाइल : उच्च एलडीएल कोलेस्ट्रॉल आणि कमी एचडीएल पातळी एथेरोस्क्लेरोसिसचा धोका दर्शवते, ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो ज्यामुळे अटक होऊ शकते.
- रक्तातील ग्लुकोज चाचण्या : अनियंत्रित मधुमेहामुळे हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी नुकसान वाढते. उपवास करताना रक्तातील ग्लुकोज आणि HbA1C दोन्ही तपासले पाहिजेत.
- कार्डियाक एंझाइम चाचण्या : ट्रोपोनिन आणि सीके-एमबी पातळी हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयाच्या स्नायूंना होणाऱ्या दुखापतीचे निदान करण्यास मदत करतात.
- संपूर्ण रक्त गणना (CBC) : अशक्तपणा आणि इतर रक्तातील असामान्यता विद्यमान हृदय समस्या वाढवू शकतात.
- थायरॉईड फंक्शन पॅनल : उच्च आणि कमी थायरॉईड संप्रेरक पातळी हृदयाच्या आरोग्यावर प्रतिकूल परिणाम करते.
- बी-टाइप नॅट्रियुरेटिक पेप्टाइड (BNP) : उच्च BNP म्हणजे रक्तसंचयित हृदय अपयशाचा धोका असतो, ज्यामुळे अटक होण्याची शक्यता असते.
- इलेक्ट्रोकार्डियोग्राम (ECG) : ब्लॉकेज, वेंट्रिक्युलर टाकीकार्डिया सारख्या असामान्य लय आणि हृदयाच्या आजारांचे संकेत देणारे इस्केमिक बदल शोधले जातात.
- इकोकार्डियोग्राम : हृदयाच्या पंपिंगच्या वास्तविक कार्याचे, व्हॉल्व्हच्या समस्यांचे, वाढलेल्या चेंबर्सचे मूल्यांकन करते, जे अटकेची माहिती देतात.
- कार्डियाक सीटी अँजिओग्राम : जर फाटलेल्या प्लेक्स किंवा गुठळ्या पूर्णपणे धमन्यांमध्ये अडथळा आणत असतील तर धमनीतील अडथळे आणि धमनीविकार तीव्रतेने अटक होऊ शकतात याची कल्पना येते.
या लॅब मार्कर आणि इमेजिंग चाचण्यांचा समावेश असलेल्या पॅनेलद्वारे नियमित तपासणी केल्याने हृदयातील विकृती लवकर ओळखण्यास मदत होते. अचानक हृदयविकाराच्या मृत्यूसारख्या गुंतागुंत टाळण्यासाठी वेळेवर ओळख आणि उपचार महत्त्वाचे आहेत.
हृदयविकाराच्या झटक्याच्या धोक्याचे सर्वात जास्त भाकित करणारी रक्त चाचणी कोणती आहे?
उच्च जोखीम असलेल्या व्यक्तींची किती वेळा तपासणी करावी?
प्रतिबंधात्मक तपासणी हृदयविकार रोखण्याची हमी देते का?
निष्कर्ष
हेल्थकेअर एनटी सिककेअर येथील कार्डियाक हेल्थ चेकअप पॅकेजेस एलडीएल कोलेस्ट्रॉल, बीपी, रक्तातील साखर यासारख्या जोखीम घटकांची तपासणी करतात जेणेकरून लवकर प्रतिबंध आणि आवश्यक असल्यास उपचार शक्य होतील. डायग्नोस्टिक चाचण्या ब्लॉकेजच्या प्रारंभाचे मूल्यांकन करतात. म्हणून, आजच चाचणी संग्रह पृष्ठावर ऑनलाइन तुमचे पॅकेज बुक करा किंवा कार्डियाक जोखीम मूल्यांकन शेड्यूल करण्यासाठी +91 9766060629 वर कॉल करा. वेळेवर ओळख जीव वाचवू शकते! आमच्या चाचणी तयारी मार्गदर्शकांमध्ये अधिक जाणून घ्या.